CBS-prijzen: inflatie, brandstof en energie

Voor inflatie, oude brandstofprijzen en energieprijzen gebruiken we cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Hier lees je welke reeksen dat zijn, hoe vaak ze bijwerken en wat voorlopig betekent.

De consumentenprijsindex

De consumentenprijsindex (CPI) laat zien hoe de prijzen van alles wat huishoudens kopen gemiddeld veranderen. Met de CPI rekenen we een prijs van vroeger om naar geld van nu: de prijs van toen maal de index van nu, gedeeld door de index van toen. We gebruiken vier reeksen van het CBS:

• Voor de maanden vóór december 2009 rekenen we de oude reeks om naar dezelfde basis (2025=100). Waar beide reeksen bestaan, verschillen ze dan minder dan 0,1%.
• De jaarindex sinds 1900 vult het CBS elk jaar in februari aan met het jaar ervoor. Vóór 1996 is die reeks een benadering.
• Bedrag indexeren met de CPI rekent precies zoals de rekenhulp van het CBS, met de reeks per basisjaar. Voor contracten adviseert het CBS soms een andere reeks. Komt die anders uit, dan tonen we beide.

Pompprijzen

• Per dag (80416ned): de gemiddelde pompprijs van Euro95, diesel en lpg in Nederland, inclusief accijns en btw, vanaf 1 januari 2006. Het CBS maakt die met Travelcard BV, als gewogen gemiddelde van bijna alle tankstations. Het CBS werkt de reeks elke week bij.
• Per kwartaal (84991NED): dezelfde brandstoffen, plus cng en de prijs van laden aan een laadpaal per kWh, vanaf 2020. Een kwartaal komt ongeveer twee maanden na afloop.
• Adviesprijzen (7521): van 1913 tot en met 2009; daarna stopte de reeks. Een adviesprijs is iets anders dan wat je aan de pomp betaalde. We voegen de twee daarom nooit samen tot één reeks.

Prijzen per tankstation zijn niet openbaar. Tankstation zoeken toont daarom het landelijk gemiddelde.

Energietarieven thuis

Tabel 85592NED geeft per maand, vanaf januari 2021, de gemiddelde tarieven voor stroom en gas thuis, inclusief btw.

Stroom- en gasprijs toen en nu rekent met de prijs van één kWh of m³ extra: het variabele leveringstarief plus energiebelasting plus de opslag duurzame energie (ODE). Vaste leveringskosten, netbeheer en de vermindering energiebelasting tellen niet mee. Die betaal je per jaar, niet per kWh. Voor 2023 tonen we ook de prijs met het prijsplafond, tot 2.900 kWh en 1.200 m³ per jaar.

Wat voorlopig betekent

Het CBS noemt de nieuwste cijfers soms voorlopig. Bij de CPI is de nieuwste maand een snelle raming, die soms nog geen indexcijfer heeft. Bij de energietarieven is de laatste maand voorlopig, bij de kwartaalprijzen het laatste kwartaal van cng en laden. Wij zetten er dan voorlopig bij. We halen elke dag alles opnieuw op, dus een voorlopig cijfer wordt vanzelf definitief.

Hoe vaak we bijwerken

We halen alle reeksen elke dag helemaal opnieuw op bij het CBS. We controleren of alle kolommen er nog zijn en of de aantallen kloppen. Klopt iets niet, dan blijven de vorige cijfers staan. Loopt een reeks langer achter dan normaal, dan krijgen we een mail.

Licentie en bron

Het CBS publiceert deze cijfers onder CC BY 4.0. Bij elke uitkomst staat de bron: Bron: CBS, bij de pompprijzen Bron: CBS, Travelcard BV. Het CBS is niet betrokken bij onze tools.

Tools met deze cijfers

• Inflatie per jaar sinds 1900
• Geld van toen naar nu
• Bedrag indexeren met de CPI
• Brandstofprijs op een datum
• Stroom- en gasprijs toen en nu
• Inflatie berekenen: hier vul je zelf een percentage in. Deze calculator haalt geen cijfers van het CBS op.

Hoe we de data bijwerken en bewaken, lees je in Zo houden we alles actueel.

Tools bij deze uitleg

• Inflatie berekenenWat je geld over een aantal jaar waard is
• Inflatie per jaar sinds 1900Elk jaar sinds 1900, met de inflatie van nu
• Geld van toen naar nuWat een bedrag van toen nu waard is
• Bedrag indexeren met de CPIEen bedrag omrekenen met de CPI, zoals het CBS
• Brandstofprijs op een datumDe pompprijs op een datum sinds 2006, naast nu
• Stroom- en gasprijs toen en nuGemiddelde stroom- en gasprijs per maand sinds 2021

De redactie van Sumish